Digital Libraries and the Changing World of Education

Digital Libraries and the Changing World of Education

Fred Vos

Van 6 tot en met 10 augustus heb ik hier in Tilburg deelgenomen aan de Summerschool. Het was de tweede week en de officiële titel voor die week luidde: Digital Libraries and the Changing World of Education. Omdat ik geen achtergrond heb in de bibliotheekwereld, was het voor mij een goede mogelijkheid om te zien welke dingen er op dit moment allemaal gaande zijn.

Al bij het bekijken van de website werd me duidelijk dat ik kennelijk een verkeerd - misschien ouderwets(?) - idee had van wat een moderne bibliotheek was. Tijdens de Summerschool is dat beeld nog verder versterkt. Begrijp me goed; ik stelde me een bibliotheek echt niet meer voor als een verzameling boeken met een oudere dame aan de balie die stempeltjes zet in geleende boeken, die in kaartenbakken bijhoudt wat je geleend hebt en die je bij te laat inleveren een boete van vijftig cent per boek per week te laat geeft en je daarbij ook nog even streng toespreekt. Dat waren jeugdherinneringen. Ik wist dat er veel veranderd was in de afgelopen jaren en ook dat er nog veel te veranderen stond. Toen ik hier kwam werken, zag ik de bibliotheek als een informatieverschaffer en ik beschouwde de boeken als een middel en niet meer als een doel. Ik wist dat de bibliotheek van de KUB ook volop aan de verandering bijdroeg en dat de bibliotheek als instituut niet meer het monopolie heeft op informatieverschaffing. Het Internet, met Google en Yahoo als informatieportalen, staat voor velen op de eerste plaats voor het vinden van informatie. Het is leuk om in een veranderende omgeving te werken. Niemand weet hoe de bibliotheek er over een paar jaar uit zal zien en ik ben blij om te werken bij een organisatie die die toekomst mede vorm geeft.

Nu dan toch de Summerschool. De titel van de cursus geeft al wel aan dat de rol van de bibliotheek bij het leren centraal stond. Er was veel aandacht voor elektronische leeromgevingen. Hier begeef je je op het grensvlak van wetenschap, informatieverstrekking, automatisering en didactiek. Dat de bibliotheken dit hebben opgepakt, was voor mij in eerste instantie niet vanzelfsprekend. Evengoed hadden de rekencentra of de faculteiten dit kunnen doen. Toch begrijp ik het wel. Bibliotheken hebben vaak al vele jaren ervaring met grootschalige digitale vormen van informatieverstrekking. Door de gelijkwaardige inbreng van de faculteiten, het rekencentrum en de bibliotheek, kunnen kwalitatief hoogstaande producten worden gebouwd. Verder heb ik gezien dat veel bibliotheken heel ver gaan in hun visie op de rol die ze spelen binnen een universiteit of in de maatschappij. Het was geweldig om te zien hoe gepassioneerd iemand als Joseph Janes kon vertellen over het opzetten van een publieke digitale bibliotheek, of Hannelore Rader over het belang van information literacy. Onze term voor dat laatste begrip schijnt 'informatievaardigheden' te zijn, maar dat vind ik een term die, in vergelijking met de Engelse benaming, veel minder de vanzelfsprekende noodzaak onderstreept. Het verhaal van Hannelore Rader heeft bij mij als boodschap de grootste en meest blijvende indruk gemaakt. Ik kan de site over Information Literacy Competency Standards for Higher Education aanraden. Verder heb ik met een beetje verbazing kennis genomen van de rol die (sommige) bibliotheken voor zichzelf zien bij het werken in groepsverband, of - met iets meer verbazing - bij het bewaren van digitale portfolio's, of - met nóg meer verbazing - als ontmoetingsplek, en - als klap op de vuurpijl - als snackbar. De bieb als snackbar!!! Zou die veranderende taakopvatting er ook zijn gekomen als de nieuwe media niét zo'n enorme vlucht hadden genomen? Dit zijn dingen waar ik nog steeds erg aan moet wennen. Ik ben beslist geen conservatieve ouwe zeur, maar voel me bepaald niet beledigd als iemand me van een hokjesgeest beschuldigt.

Na de Summerschool ben ik veel positiever tegen de bibliotheek gaan aankijken. Ik ben vooral positief over de maatschappelijke rol die de bibliotheek vervult of kan vervullen. De bibliotheek, fysiek of virtueel, blijft de belangrijkste plaats waar materiaal beschikbaar kan worden gesteld waar copyright op rust. Dat is niet vanzelfsprekend beter materiaal, maar vaak wel. Met goede hulpmiddelen (iPort/Decomate natuurlijk) kan die informatie goed worden ontsloten. Daar hoop ik een kleine bijdrage aan te mogen leveren. Verder hebben bibliotheken een voorsprong op het publiek toegankelijke deel van het Internet doordat er een belangrijke filtering van materiaal op kwaliteit is. Hier bij de KUB is er dan ook nog de waardevolle steun van documentalisten en informatiespecialisten. Daar kunnen de Googles en Yahoo's niet tegenop. Bibliotheken en zoekmachines sluiten elkaars bestaan niet uit, maar vullen elkaar aan. Zo is er voor beiden een toekomst. Misschien ben ik over een tijdje ook wel gewend aan de nieuwe taakopvattingen van veel bibliotheken en begrijp ik de verbazing van nu niet meer over sommige vormen van nieuwlichterij.

Tot slot nog even lof over de geweldig goede organisatie van de Summerschool, het plezier van de kennismaking met leuke mensen uit de hele wereld, de boeiende sprekers, het - ja hoor, het moet toch even gezegd - héérlijke eten en de brok in mijn keel, toen een Noorse deelneemster vrijdagmiddag voor de hele groep een mooi afscheidslied zong.

This article is written by Fred Vos, Software & Database Specialist at the Tilburg University Library, Tilburg, The Netherlands. Ticer B.V. is not responsible for its content. Copyright Fred Vos.

Ticer home

summer school

Ticer, PO Box 4191, 5004 JD Tilburg, The Netherlands,
telephone +31-13-466 83 10, telefax +31-13-466 83 83, e-mail ticer@uvt.nl,
last updated 11 June 2003

	Digital Libraries and the Changing World of Education
	Fred Vos
	Van 6 tot en met 10 augustus heb ik hier in Tilburg deelgenomen aan de Summerschool. Het was de tweede week en de officiële titel voor die week luidde: Digital Libraries and the Changing World of Education. Omdat ik geen achtergrond heb in de bibliotheekwereld, was het voor mij een goede mogelijkheid om te zien welke dingen er op dit moment allemaal gaande zijn.
	Al bij het bekijken van de website werd me duidelijk dat ik kennelijk een verkeerd - misschien ouderwets(?) - idee had van wat een moderne bibliotheek was. Tijdens de Summerschool is dat beeld nog verder versterkt. Begrijp me goed; ik stelde me een bibliotheek echt niet meer voor als een verzameling boeken met een oudere dame aan de balie die stempeltjes zet in geleende boeken, die in kaartenbakken bijhoudt wat je geleend hebt en die je bij te laat inleveren een boete van vijftig cent per boek per week te laat geeft en je daarbij ook nog even streng toespreekt. Dat waren jeugdherinneringen. Ik wist dat er veel veranderd was in de afgelopen jaren en ook dat er nog veel te veranderen stond. Toen ik hier kwam werken, zag ik de bibliotheek als een informatieverschaffer en ik beschouwde de boeken als een middel en niet meer als een doel. Ik wist dat de bibliotheek van de KUB ook volop aan de verandering bijdroeg en dat de bibliotheek als instituut niet meer het monopolie heeft op informatieverschaffing. Het Internet, met Google en Yahoo als informatieportalen, staat voor velen op de eerste plaats voor het vinden van informatie. Het is leuk om in een veranderende omgeving te werken. Niemand weet hoe de bibliotheek er over een paar jaar uit zal zien en ik ben blij om te werken bij een organisatie die die toekomst mede vorm geeft.
	Nu dan toch de Summerschool. De titel van de cursus geeft al wel aan dat de rol van de bibliotheek bij het leren centraal stond. Er was veel aandacht voor elektronische leeromgevingen. Hier begeef je je op het grensvlak van wetenschap, informatieverstrekking, automatisering en didactiek. Dat de bibliotheken dit hebben opgepakt, was voor mij in eerste instantie niet vanzelfsprekend. Evengoed hadden de rekencentra of de faculteiten dit kunnen doen. Toch begrijp ik het wel. Bibliotheken hebben vaak al vele jaren ervaring met grootschalige digitale vormen van informatieverstrekking. Door de gelijkwaardige inbreng van de faculteiten, het rekencentrum en de bibliotheek, kunnen kwalitatief hoogstaande producten worden gebouwd. Verder heb ik gezien dat veel bibliotheken heel ver gaan in hun visie op de rol die ze spelen binnen een universiteit of in de maatschappij. Het was geweldig om te zien hoe gepassioneerd iemand als Joseph Janes kon vertellen over het opzetten van een publieke digitale bibliotheek, of Hannelore Rader over het belang van information literacy. Onze term voor dat laatste begrip schijnt 'informatievaardigheden' te zijn, maar dat vind ik een term die, in vergelijking met de Engelse benaming, veel minder de vanzelfsprekende noodzaak onderstreept. Het verhaal van Hannelore Rader heeft bij mij als boodschap de grootste en meest blijvende indruk gemaakt. Ik kan de site over Information Literacy Competency Standards for Higher Education aanraden. Verder heb ik met een beetje verbazing kennis genomen van de rol die (sommige) bibliotheken voor zichzelf zien bij het werken in groepsverband, of - met iets meer verbazing - bij het bewaren van digitale portfolio's, of - met nóg meer verbazing - als ontmoetingsplek, en - als klap op de vuurpijl - als snackbar. De bieb als snackbar!!! Zou die veranderende taakopvatting er ook zijn gekomen als de nieuwe media niét zo'n enorme vlucht hadden genomen? Dit zijn dingen waar ik nog steeds erg aan moet wennen. Ik ben beslist geen conservatieve ouwe zeur, maar voel me bepaald niet beledigd als iemand me van een hokjesgeest beschuldigt.
	Na de Summerschool ben ik veel positiever tegen de bibliotheek gaan aankijken. Ik ben vooral positief over de maatschappelijke rol die de bibliotheek vervult of kan vervullen. De bibliotheek, fysiek of virtueel, blijft de belangrijkste plaats waar materiaal beschikbaar kan worden gesteld waar copyright op rust. Dat is niet vanzelfsprekend beter materiaal, maar vaak wel. Met goede hulpmiddelen (iPort/Decomate natuurlijk) kan die informatie goed worden ontsloten. Daar hoop ik een kleine bijdrage aan te mogen leveren. Verder hebben bibliotheken een voorsprong op het publiek toegankelijke deel van het Internet doordat er een belangrijke filtering van materiaal op kwaliteit is. Hier bij de KUB is er dan ook nog de waardevolle steun van documentalisten en informatiespecialisten. Daar kunnen de Googles en Yahoo's niet tegenop. Bibliotheken en zoekmachines sluiten elkaars bestaan niet uit, maar vullen elkaar aan. Zo is er voor beiden een toekomst. Misschien ben ik over een tijdje ook wel gewend aan de nieuwe taakopvattingen van veel bibliotheken en begrijp ik de verbazing van nu niet meer over sommige vormen van nieuwlichterij.
	Tot slot nog even lof over de geweldig goede organisatie van de Summerschool, het plezier van de kennismaking met leuke mensen uit de hele wereld, de boeiende sprekers, het - ja hoor, het moet toch even gezegd - héérlijke eten en de brok in mijn keel, toen een Noorse deelneemster vrijdagmiddag voor de hele groep een mooi afscheidslied zong.
	This article is written by Fred Vos, Software & Database Specialist at the Tilburg University Library, Tilburg, The Netherlands. Ticer B.V. is not responsible for its content. Copyright Fred Vos.